Lizbon ve Porto’da barınmanın toplumsal hak olarak savunulması; hükümet karşıtı geniş protestolar devam ediyor

Portekiz’in çeşitli bölgelerinde etkisini gösteren olan Charles fırtınası, eğitim kurumlarını ve çalışma alanlarını kapatırken, bazı trekking meraklılarının yola çıkmasını zorlaştırdı. Ancak, Lizbon’un Rossio Meydanı’nda barınma hakkı için çadır kuran eylemcilerin son geceyi.

Lizbon Kampı’nın mücadeleleri ve protesto ortamı

Konut erişimi için savaş veren “Lizbon Kampı” (Acampada de Lisboa), Charles fırtınası sonrası gecekondu tarzı sökülmesine karşın, çeşitli eylemler ve protestolar ile devam ettirilmeye çalışıyor. Mesela, Web Zirvesi’ne paralel olarak Kamp temalı bir zirve düzenlenmekte. Bu etkinliklerin simge sembolü de gecekondu kullanımıdır. Birbirini tamamlayan görüş ayrılıklarına neden olan konular şuydu: Lizbon’un üst düzey turizm cenneti olarak tanıtılıyor ve öte yandan, özellikle gençlerin gelirleri kira karşılamaya yeter.

Kamusal haklar ve toplumsal talepler

Temiz suya ulaşmak, sağlık hizmetleri ve eğitim olanakları birer kamu destek alanları mıdır? Peki, insanın düzenli için gerekli olan gelir olanak kira karşılayabilir midir.

Başkent Lizbon’da bir süre süren çadır eylemi, bu sorunu Avrupa’nın merkezinde yeni tartışmalara yol açtı. Bunlar birkaç konut krizi değil; barınma kapasitesinin asıl bir hak aklanması için sürdürülmekte olan toplumsal mücadelenin yansıması.

Avrupa genelinde barınma politikalarına tepki

Toplumsal hareketlilik, Fransa ve Almanya’daki kendi aktivite ile birlikte örtüşme sağlıyor; devletlerin ekonomi politikalarına karşı duyulan öfke yükselişte. Avrupa genelinde artış gösteren kira fiyatlar, halkın öfkesini çekiyor.

10 Ekim’de Porto’da başlatılan konut hakkı kavga _lizbon’a yayıldı; Rossio Meydanı ve Porto’daki Praça D. João I’ de gecekondu alanları kuruldu. Protestocular; kiracılar için tahliye yasaların düzeltilmesini, tahliyelerin sınırlandırılmasını ve devletin kapsamını genişletmeyi istiyor. Eylem katılımcılarına göre, merkez sağ yönetim yeni yasa ile krizi bir adım koyu hale getirecek.

2015’ten beri konut fiyatları ülke genelinde büyüklükte yükselişte. Lizbon’da bu oranlar çok yüksek, Portekiz Bankası’na göre bütün ülkede 300 bin konut eksikliği mevcut.

2011’de üstünde önemli kısıtlama yaratan Avrupa Komisyonu, Avrupa Merkez Bankası ve IMF; devlet harcamalarına kısıtlamalar şartları iftira attı. Bu durum, yapılaşma büyük ölçüde özel sektöre emanete verildi. Turistik yoğun ilgisi, kira fiyatlarını artışa geçirdi ve ev sahipleri süreçli kiralama yerine Airbnb gibi seçenekleri düşünmekte.

Merkez sağ hükümetin gösterilere karşı yaklaşımı baskı güçler uyguladı. Ekim ayının gücü çadır kamplarını dağıttı; kayıtlara geçen gözaltılar ve yaralanmalar yaşandı. Kasım ayının bir müdahale gerçekleşti. Mücadele edenlerin sloganı: “Não consegues pagar renda? Traz tenda” - “Kirayı ödeyemiyor musun? Çadırını getir.”

Ev bulamayanlar, barınma krizini tepki göstermek için meydanlarda gecekondu kurdu, ancak devlet bunu söküyor. Eylemler devam edecek çünkü polis müdahalesi krizi çözmek gibi görünüyor.